Yeni Zona Aşısı Shingrix

Zona (herpes zoster), çocukluk çağında geçirilen suçiçeği (varicella zoster virüsü) sonrası vücutta pasif halde bekleyen virüsün, bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla tekrar aktif hale gelmesiyle ortaya çıkan sinir sistemini etkileyen bir enfeksiyondur. Ciltte döküntü ve şiddetli sinir ağrısıyla kendini gösterir. Özellikle 50 yaş ve üzeri bireylerde sık görülür ve ağrılı komplikasyonlara neden olabilir. Günümüzde bu hastalıktan korunmak için en etkili yöntemlerden biri, Shingrix adlı yeni nesil zona aşısıdır.
Shingrix Aşısı Nedir?
Shingrix, rekombinant (DNA teknolojisiyle üretilmiş) bir zona aşısıdır. Eski nesil canlı virüs içeren Zostavax aşısının yerini almış ve onun birçok eksikliğini gidermiştir. 2017 yılında Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış ve dünya genelinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Shingrix Aşısının Özellikleri
Canlı virüs içermez. Bu özelliği sayesinde bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde de güvenle kullanılabilir.
İki doz şeklinde uygulanır. İlk dozdan sonra 2 ila 6 ay içinde ikinci doz yapılmalıdır.
Kas içine uygulanır (genellikle omuz bölgesine).
Yüksek koruyuculuk oranına sahiptir. Klinik çalışmalarda %90’dan fazla etkinlik göstermiştir.
Shingrix Aşısının Etkinliği
Shingrix, özellikle 50 yaş üzeri bireylerde zona hastalığını önlemede son derece etkilidir. Aşağıda bu etkinlik klinik araştırmalara dayalı olarak özetlenmiştir:
50-69 yaş grubu için %97’ye varan koruma sağlar.
70 yaş ve üzeri grupta dahi %90’a yakın koruma oranı devam eder.
En ciddi komplikasyon olan postherpetik nevralji (zona sonrası sinir ağrısı) riskini önemli ölçüde azaltır.
Shingrix’in uzun dönemli koruyuculuğu yapılan çalışmalarda 10 yıla kadar sürmektedir.
Kimler İçin Uygundur?
50 yaş ve üzerindeki herkes
Daha önce zona hastalığı geçirmiş olanlar
Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler (kanser hastaları, organ nakli geçirenler, bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar vb.)
Önceden Zostavax olmuş bireyler (Shingrix ile yeniden aşılanabilirler)
Kimler İçin Uygun Değildir?
Aşının bileşenlerine karşı ciddi alerjisi olanlar
Hamile kadınlar (doğumdan sonra doktor önerisiyle yapılabilir)
Şiddetli akut enfeksiyonu olanlar (yüksek ateş, sistemik hastalık durumu geçene kadar beklenmelidir)
Shingrix Aşısının Yan Etkileri
Shingrix genellikle güvenlidir. Ancak her aşıda olduğu gibi bazı yan etkiler görülebilir. Bunlar genellikle hafif düzeydedir:
Aşı yapılan bölgede kızarıklık, şişlik, ağrı
Kas ağrısı
Hafif ateş
Yorgunluk
Baş ağrısı
Bu yan etkiler genellikle 1-3 gün içerisinde kendiliğinden geçer. Nadiren daha ciddi reaksiyonlar (anafilaksi gibi) görülebilir, bu nedenle aşı sonrası kısa bir süre izlenme önerilir.
Shingrix Aşısı Nasıl Temin Edilir?
Türkiye’de Shingrix henüz tüm sağlık kurumlarında yaygın olarak bulunmamakla birlikte, özel hastaneler, özel klinikler ve bazı yetkili eczanelerden temin edilebilmektedir. Aşı, reçeteli olarak eczanelerden alınabilir ve uzman hekimler tarafından uygulanmalıdır. SGK kapsamında henüz ücretsiz değildir.
Shingrix ile Zostavax Arasındaki Farklar
| Özellik | Zostavax | Shingrix |
|---|---|---|
| Tip | Canlı aşı | Rekombinant (DNA teknolojisi) |
| Uygulama | Tek doz | İki doz |
| Yaş aralığı | 60 yaş ve üstü önerilir | 50 yaş ve üstü önerilir |
| Bağışıklığı baskılı kişiler | Uygun değil | Uygun |
| Etkinlik | %50-70 | %90 ve üzeri |
Dr. Nagihan Akkaş’tan Uyarı ve Öneriler
“Zona, özellikle ileri yaşta karşılaştığımız en ağrılı ve zayıflatıcı enfeksiyonlardan biridir. Shingrix, modern tıbbın sunduğu en etkili koruma araçlarından biridir. Hastalarımın, bu aşıdan maksimum fayda görebilmeleri için özellikle 50 yaş sonrası bu aşıyı gündemlerine almalarını şiddetle öneriyorum. Özellikle bağışıklığı baskılanmış hastalarda Shingrix gibi rekombinant aşılar hayat kurtarıcı olabilir.”
Sağlıklı Yaş Almak İçin Koruyucu Adımlar Atın
Zona, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir enfeksiyondur. Ancak günümüzde gelişen aşı teknolojileri sayesinde, bu hastalıktan korunmak mümkün hale gelmiştir. Shingrix, gerek etkinliği gerekse güvenliği ile zona aşılarında yeni bir dönem başlatmıştır. 50 yaş üzerindeki bireyler ve risk grubundakiler için bu aşı, sağlık açısından büyük bir kazanımdır.