Kimler Grip ve Zatürre Aşısı Olmalıdır?
Kimler Grip Ve Zatürre Aşısı Olmalıdır? Bu Konu Hakkında Detaylı Bilgi Almak İçin Uzmam Doktor Nagihan Akkaş İle İletişime Geçebilirsiniz. Sonbahar ve kış aylarıyla birlikte artan soğuk hava koşulları, solunum yolu enfeksiyonlarını da beraberinde getirir. Bu dönemde en sık görülen iki hastalık grip (influenza) ve zatürre (pnömoni)’dir Dahiliye Uzmanı Dr. Nagihan Akkaş, grip ve zatürre aşılarının kimlere yapılması gerektiği, hangi dönemlerde uygulanmasının daha uygun olduğu ve aşıların sağladığı koruma hakkında önemli bilgiler paylaşıyor.
Grip Aşısı Nedir ve Neden Yapılmalıdır?
Grip, influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Özellikle kış aylarında salgınlar şeklinde görülebilir. Grip hastalığı genellikle ateş, kas ağrısı, halsizlik, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve öksürük gibi belirtilerle seyreder. Bu nedenle grip aşısı, bu komplikasyonları önlemede etkili bir yöntemdir.
Aşı, her yıl Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen en güncel virüs tiplerine göre hazırlanır. Yani grip aşısı her yıl yenilenmeli ve özellikle risk grubundaki bireyler tarafından düzenli olarak yaptırılmalıdır.
Kimler Grip Aşısı Olmalıdır?
Dr. Nagihan Akkaş, grip aşısının özellikle risk altındaki kişilere yapılmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Bu kişiler şunlardır:
65 yaş ve üzeri bireyler
Yaş ilerledikçe bağışıklık sistemi zayıflar ve enfeksiyonlara karşı direnç azalır. Bu nedenle yaşlı bireylerde grip aşısı mutlaka yapılmalıdır.Kronik hastalığı olanlar
Kalp hastalığı
Diyabet
Kronik böbrek yetmezliği
KOAH veya astım gibi akciğer hastalıkları
Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar
Bu kişilerde grip enfeksiyonu ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Hamile kadınlar
Grip, gebelik döneminde hem anne hem de bebek açısından risk oluşturabilir. Gebeliğin her döneminde grip aşısı yapılabilir, ancak özellikle ikinci ve üçüncü trimesterde önerilir.Sağlık çalışanları ve kalabalık ortamlarda çalışanlar
Hastalarla veya çok sayıda insanla temas halinde olan kişiler grip virüsünü kolaylıkla bulaştırabilir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının ve öğretmen, güvenlik görevlisi gibi kalabalık ortamlarda çalışanların grip aşısı olması önerilir.6 ay – 5 yaş arası çocuklar ve yaşlılarla aynı evde yaşayan kişiler
Küçük çocuklar ve yaşlı bireyler enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Onlarla aynı ortamda yaşayan kişilerin aşılanması koruma sağlar.
Zatürre (Pnömoni) Aşısı Nedir?
Zatürre, akciğer dokusunun mikroorganizmalar (çoğunlukla bakteri) tarafından iltihaplanması sonucu oluşan ciddi bir enfeksiyondur. En sık nedeni pneumokok (Streptococcus pneumoniae) bakterisidir.
Pnömoni özellikle yaşlılarda, bebeklerde, kronik hastalığı olanlarda ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ağır seyredebilir. Aşı, bu bakterilere karşı bağışıklık kazandırarak hastalığın önüne geçer.
Zatürre aşısı iki türdür:
Pnömokok Polisakkarit Aşısı (PPSV23)
Pnömokok Konjuge Aşısı (PCV13)
Doktorlar, kişilerin yaşına ve sağlık durumuna göre hangi aşının yapılması gerektiğini belirler.
Kimler Zatürre Aşısı Olmalıdır?
Dr. Nagihan Akkaş, zatürre aşısının özellikle aşağıdaki gruplar için önerildiğini belirtiyor:
65 yaş ve üzeri bireyler
Yaşlı bireyler zatürreye karşı daha savunmasızdır ve hastalık bu yaş grubunda ölümcül seyredebilir.Kronik kalp, akciğer, böbrek veya karaciğer hastalığı olanlar
Kronik rahatsızlıklar bağışıklık sistemini zayıflatarak enfeksiyonlara açık hale getirir.Diyabet hastaları
Şeker hastalarında enfeksiyonların seyri genellikle daha ağırdır. Bu nedenle zatürre aşısı önerilir.Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
Kanser tedavisi görenler, organ nakli olanlar veya bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanan kişiler zatürreye karşı korunmalıdır.Sigara içen bireyler
Sigara, solunum yollarını tahriş eder ve akciğer savunma mekanizmalarını zayıflatır. Sigara içenlerin zatürre riski yüksektir.Dalak fonksiyonu olmayan veya dalağı alınmış kişiler
Bu kişilerde bağışıklık sistemi belirli bakterilere karşı yeterince koruyucu değildir; bu nedenle zatürre aşısı mutlaka yapılmalıdır.
Grip ve Zatürre Aşısı Birlikte Yapılabilir mi?
Evet, grip ve zatürre aşıları aynı dönemde yapılabilir. Bu iki aşı farklı hastalıklara karşı koruma sağladığı için birbirini etkilemez.
Dr. Nagihan Akkaş, özellikle sonbahar aylarında her iki aşının da yaptırılmasının, solunum yolu enfeksiyonlarına karşı etkili bir kalkan oluşturduğunu belirtmektedir.
Aşı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Aşı sonrası hafif kızarıklık, şişlik, kas ağrısı veya hafif ateş gibi geçici yan etkiler görülebilir. Bu belirtiler genellikle kısa sürede kaybolur. Ancak ciddi alerjik reaksiyon veya yüksek ateş durumunda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Dr. Nagihan Akkaş, aşının uygulama zamanını, türünü ve kişinin genel sağlık durumunu değerlendirerek en uygun planı belirlemektedir.
Grip ve zatürre aşıları, özellikle risk grubundaki bireylerde ciddi hastalıkların önlenmesinde büyük rol oynar. Bu aşılar sayesinde hem bireysel hem de toplumsal sağlık korunur.
Kronik hastalığınız varsa, 65 yaş üzerindeyseniz, bağışıklık sisteminiz zayıfsa veya sık enfeksiyon geçiriyorsanız, grip ve zatürre aşısını ihmal etmemelisiniz.