KPA Aşısı Nedir?

KPA Aşısı Nedir?

Kpa Aşısı Nedir? konusu ile ilgili bilgi almak isterseniz Dahiliye Uzmanı Nagihan Akkaş ile iletişime geçebilirsiniz. KPA aşısı, tıpta Konjuge Pnömokok Aşısı olarak bilinen ve özellikle zatürre (pnömoni), menenjit ve orta kulak iltihabı gibi ciddi bakteriyel enfeksiyonlara karşı koruma sağlayan bir aşı türüdür. Halk arasında “zatürre aşısı” olarak da bilinir. Bu aşı, Streptococcus pneumoniae adı verilen bakteriye karşı bağışıklık kazandırır. Özellikle bebeklerde, yaşlılarda, kronik hastalığı olanlarda ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde hayati önem taşır.

Dahiliye Uzmanı Nagihan AKKAŞ, KPA aşısının kimlere yapılması gerektiği, koruma süresi ve uygulama şekli hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu yazımızda KPA aşısının tüm detaylarını bulabilirsiniz.

KPA Aşısının Amacı

Pnömokok bakterisi, akciğer, beyin, kulak ve sinüs gibi birçok bölgede enfeksiyona yol açabilir. Bazı vakalarda bu enfeksiyonlar çok ağır seyreder ve kalıcı hasar bırakabilir. KPA aşısı, bu bakterinin yol açtığı hastalıkları önlemek için geliştirilmiştir.

Aşının temel amacı:

• Zatürreye karşı koruma sağlamak,

• Beyin zarı iltihabı (menenjit) riskini azaltmak,

• Orta kulak enfeksiyonlarını önlemek,

• Kronik hastalığı olanlarda yaşam kalitesini yükseltmektir.

KPA Aşısı Nasıl Etki Eder?

KPA aşısı, pnömokok bakterisinin yüzeyinde bulunan polisakkarit yapıların özel bir proteinle birleştirilmesiyle oluşturulur. Bu sayede bağışıklık sistemi bakteriyi tanır ve ileride karşılaştığında onu hemen yok edebilecek antikorları üretir.

Bu “konjugasyon” yöntemi, aşının özellikle bebekler ve yaşlılar gibi bağışıklık sistemi zayıf gruplarda etkili olmasını sağlar.

KPA Aşısı Kimlere Yapılır?

KPA aşısı genellikle iki temel gruba uygulanır:

1. Bebekler ve Çocuklar

• 2., 4. ve 12. ayda rutin aşı takviminde yer alır.

• Çocuklarda zatürre ve menenjit gibi ciddi hastalıkları önlemede yüksek koruma sağlar.

2. Yetişkinler ve Yaşlılar

• 65 yaş üstü bireyler,

• Kronik kalp, akciğer, böbrek veya karaciğer hastalığı olanlar,

• Diyabet, KOAH, astım veya bağışıklık yetmezliği bulunanlar,

• Sigara kullanan bireyler,

• Splenektomi (dalak alınması) geçirmiş olanlar KPA aşısı olmalıdır.

KPA Aşısı Kaç Doz Yapılır?

Dahiliye Uzmanı Nagihan AKKAŞ, risk gruplarının hangi aşı kombinasyonuna ihtiyaç duyduğunu kişisel sağlık durumuna göre belirlemektedir.

KPA Aşısı ile PPSV23 Arasındaki Fark Nedir?

KPA (konjuge pnömokok) ve PPSV23 (polisakkarit pnömokok) aşıları benzer amaçla kullanılsa da farklı özellikler taşır:

Bu nedenle Dr. Nagihan AKKAŞ, özellikle 65 yaş üzerindeki bireylerde her iki aşının ardışık olarak uygulanmasını önermektedir.

KPA Aşısı Ne Zaman Yapılır?

KPA aşısı, yılın her döneminde yapılabilir. Ancak bağışıklığın güçlü olduğu, vücutta aktif bir enfeksiyonun bulunmadığı dönemlerde uygulanması en uygunudur.

Aşı yapılmadan önce:

• Ateşli hastalık olmamalı,

• Ciddi alerjik reaksiyon öyküsü bulunmamalıdır.

KPA Aşısı Yan Etkileri

KPA aşısı genellikle güvenli bir aşıdır. Yan etkiler hafif düzeydedir ve kısa sürede geçer.

Sık görülen yan etkiler:

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı veya şişlik,

• Hafif ateş,

• Huzursuzluk, halsizlik,

• Kas ağrısı veya baş ağrısı.

Nadir görülen yan etkiler:

• Şiddetli alerjik reaksiyon (anafilaksi),

• Yüksek ateş.

Eğer aşı sonrası ciddi bir reaksiyon gelişirse mutlaka bir dahiliye uzmanına veya sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

KPA Aşısının Sağladığı Faydalar

KPA aşısı sadece zatürreye karşı değil, pnömokok bakterisinin neden olduğu birçok ciddi hastalığa karşı koruma sağlar.

Başlıca faydaları şunlardır:

• Zatürreye yakalanma riskini büyük oranda azaltır,

• Menenjit ve sepsis gibi ölümcül enfeksiyonlara karşı korur,

• Kronik hastalıkların ağırlaşmasını önler,

• Hastaneye yatış oranlarını düşürür,

• Toplum genelinde bulaş zincirini kırar.

Kimler KPA Aşısı Olmamalıdır?

• Aşının içeriğine karşı alerjisi olanlar,

• Daha önce pnömokok aşısı sonrası alerjik reaksiyon geçirenler,

• O anda ateşli bir enfeksiyonu bulunan kişiler,

• Hamileliğin ilk üç ayında olan kadınlar (doktor önerisi olmadan yapılmamalıdır).

KPA Aşısı Ne Kadar Süre Korur?

KPA aşısı genellikle uzun süreli, hatta kalıcı bağışıklık sağlar. Ancak ileri yaşta veya bağışıklık sistemi zayıf bireylerde koruma süresi kısalabilir. Bu durumda Dahiliye Uzmanı Nagihan AKKAŞ, belirli aralıklarla antikor düzeyi kontrolü ve gerekirse rapel (pekiştirme) dozu yapılmasını önermektedir.

KPA Aşısı Nerede Yaptırılır?

KPA aşısı, aile sağlığı merkezlerinde, özel hastanelerde ve dahiliye uzmanı denetiminde yapılabilir.
Uzm. Dr. Nagihan AKKAŞ, hastalarının genel sağlık durumunu değerlendirerek en uygun zaman ve doz planlamasını yapmaktadır.

Aşı öncesi muayene, risk analizi ve aşı sonrası takip süreçleri Dahiliye Uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

 KPA aşısı grip aşısı ile aynı anda yapılabilir mi?
Evet, vücudun farklı bölgelerine uygulanmak koşuluyla aynı gün içinde yapılabilir.

 KPA aşısı olduktan sonra tekrar zatürre olunur mu?
Aşı yüksek koruma sağlar ancak %100 değildir. Ancak zatürre geçirilse bile çok daha hafif seyreder.

 KPA aşısı sonrası antibiyotik kullanmak gerekir mi?
Hayır, bu bir koruyucu aşıdır, antibiyotik kullanımına gerek yoktur.

 KPA aşısı hamilelikte yapılabilir mi?
Genellikle önerilmez, ancak risk grubundaki gebelerde doktor kararıyla uygulanabilir.